Samudra Manthan ra asala rahasya janantu – ଋଷି ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଅଭିଶାପରୁ ଦେବତା ଓ ଅସୁରଙ୍କ ଏକାଠି କାମ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଜାଣନ୍ତୁ ଏହି ମହାଜାଗତିକ ଘଟଣା ପଛରେ ଥିବା ପୂରା କାହାଣୀ।
ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନର ଅସଲ ରହସ୍ୟ ଜାଣନ୍ତୁ
ହିନ୍ଦୁ ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁସାରେ, ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମହାଜାଗତିକ ଘଟଣା (Grand Cosmic Event) ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ବହୁତ କିଛି ଘଟିଥିଲା। ଏହା ଏପରି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଥିଲା ଯେ, ଯେଉଁଠି ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଦେବତା ଓ ଅସୁରମାନେ ମିଶି ଗୋଟିଏ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପାଇଁ କାମ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଭଗବାନ ଶିବଙ୍କୁ ‘ହଳାହଳ’ ଯାହାକି (କାଳକୂଟ ବିଷ) ପିଇବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା, ଯାହା ଏତେ ବିଷାକ୍ତ ଥିଲା ଯେ ଏହାର ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁ ପୂରା ସଂସାରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରେ, ସେଥିପାଇଁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କଚ୍ଛପ ଅବତାର ଏବଂ ମୋହିନୀ ରୂପ ଧାରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଭାନୁ ନାମକ ଜଣେ ରାକ୍ଷସ ଥିଲେ। ସେ କିପରି ରାହୁ ଓ କେତୁ ନାମକ ଦୁଇଟି ଛାୟା ଗ୍ରହ ପାଲଟି ଯାଇଥିଲେ?
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ ତେବେ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ କରାଗଲା ହିଁ କାହିଁକି? ଏହି ପୂରା ଘଟଣାକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଆମକୁ ଏହି ତଳେ ଦିଆ ଯାଇଥିବା କାହାଣୀକୁ ଜାଣିବା ବହୁତ ଜରୁରୀ।
ଥରେ ଦେବଲୋକର ରାଜା ଇନ୍ଦ୍ର, ନିଜ ହାତୀ ଐରାବତ ଉପରେ ବସି ଯାଉଥିଲେ, ସେତିକି ବେଳେ ତାଙ୍କୁ ରାସ୍ତାରେ ଋଷି ଦୁର୍ବାସା ଭେଟିଲେ। ସେ ଖୁସି ହୋଇ ଆଶୀର୍ବାଦ ସ୍ୱରୂପ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ପୁରସ୍କାର ଦେଲେ। କିନ୍ତୁ ତାହାକୁ ପିନ୍ଧିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ର ସେହି ମାଳାକୁ ନିଜ ହାତୀର ମସ୍ତକରେ ରଖିଦେଲେ। ଏବଂ ହାତୀଟି ତାହାକୁ ନିଜ ଶୁଣ୍ଢରେ ଟାଣି ଆଣି ଗୋଡ଼ ତଳେ ଦଳିଦେଲା।
ଋଷି ଦୁର୍ବାସା ଏମିତିରେ ବି ବହୁତ କ୍ରୋଧୀ ସ୍ୱଭାବର ଥିଲେ ଏବଂ ଏସବୁ ଦେଖି ସେ ବହୁତ ରାଗିଗଲେ ଓ ନିଜକୁ ବହୁତ ଅପମାନିତ ଅନୁଭବ କଲେ। କ୍ରୋଧରେ ଆସି ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିଶାପ ଦେଲେ ଯେ—”ଯେଉଁ ବୈଭବ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଶକ୍ତି ପାଇଁ ତୁମର ଅହଂକାର ଅଛି, ତାହା ତୁମଠାରୁ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେବଲୋକରୁ ଛଡ଼ାଇ ନିଆଯିବ।”
ଏହି ଅଭିଶାପ କାରଣରୁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ବଳ, ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବୈଭବ ସବୁ ଚାଲିଗଲା, ଯାହା ଫଳରେ ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଗଲେ। ଏହାର ଫାଇଦା ଉଠାଇ ଅସୁର ରାଜା ବଳି ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ହରାଇ ନିଜର ଜାଗା ତିଆରି କରିନେଲେ।
ହତାଶ ହୋଇ ଯେତେବେଳେ ସବୁ ଦେବତା ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ କ୍ଷୀର ସାଗର ମନ୍ଥନ କରିବାକୁ କହିଲେ, ଯାହାଫଳରେ ଅମୃତ ବାହାରିବ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ନିଜର ଶକ୍ତି ଫେରିପାଇବେ। କିନ୍ତୁ ଏହି କାମ ଏତେ ବଡ଼ ଥିଲା ଯେ ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ଏକାକୀ କରିପାରିନଥାନ୍ତେ, ସେଥିପାଇଁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ କୂଟନୀତିର ସହ କାମ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ।
ଦେବତାମାନେ ଅସୁରମାନଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଲେ ଯେ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନରୁ ଯେଉଁ ଅମୃତ ବାହାରିବ, ତାହାକୁ ଆମେ ଆଧା-ଆଧା ବାଣ୍ଟି ନେବା। ଅସୁରମାନେ ଅମୃତ ଲୋଭରେ ହଁ କହିଦେଲେ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ କାମ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ମନ୍ଦରାଚଳ ପର୍ବତକୁ ମନ୍ଥାନୀ କରାଗଲା ଏବଂ ନାଗମାନଙ୍କ ରାଜା ବାସୁକୀକୁ ରସି କରାଗଲା।
ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନରୁ ମୋଟ ୧୪ଟି ଦିବ୍ୟ ରତ୍ନ ବାହାରିଥିଲା। ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଅସୁରଙ୍କ ସହିତ କାହିଁକି ଛଳନା କଲେ ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ ଆମ blog post କୁ subscribe କରନ୍ତୁ।