ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ରର ଏହି ଲୋକପ୍ରିୟ ଗପରୁ ଜାଣନ୍ତୁ Srugala o Chatura Kau କିପରି ଏକ ଚତୁର କାଉ ନିଜ ବନ୍ଧୁ ହରିଣକୁ ସ୍ୱାର୍ଥପର ବିଲୁଆର କପଟ ଜାଲରୁ ବଞ୍ଚାଇଲା ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଶୃଗାଳକୁ ନିଜ କୁକର୍ମର ଫଳ ମିଳିଲା ।
ପଞ୍ଚତନ୍ତ୍ର ଗପ: ସ୍ୱାର୍ଥପର ଶୃଗାଳ ଓ ଚତୁର କାଉ Srugala o Chatura Kau
ଗୋଟିଏ ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲରେ ଗୋଟିଏ ହରିଣ ଓ ଗୋଟିଏ କାଉ ବହୁତ ଭଲ ବନ୍ଧୁ ଥିଲେ । ସେମାନେ ଏକାଠି ରହୁଥିଲେ । ଦିନେ ଗୋଟିଏ ଦୁଷ୍ଟ ଶୃଗାଳ (ବିଲୁଆ)ର ନଜର ସେହି ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟ ହରିଣ ଉପରେ ପଡ଼ିଲା । ହରିଣକୁ ମାରି ତାର ମାଂସ ଖାଇବା ପାଇଁ ଶୃଗାଳଟି ଏକ ଚକ୍ରାନ୍ତ କଲା । ସେ ହରିଣ ପାଖକୁ ଯାଇ ଖୁବ୍ ମିଠା ମିଠା କଥା କହି ତା ସହିତ ବନ୍ଧୁତା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା ।
କାଉ ସେହି ଶୃଗାଳର ଚତୁରତା ବୁଝିପାରି ହରିଣକୁ ସାବଧାନ କରି କହିଲା, “ବନ୍ଧୁ! ଅଜଣା ଅଶୁଣା ଜୀବକୁ ଝଟ୍ କରି ଆଶ୍ରୟ ଦେବା ବା ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅଜ୍ଞାନତା ଯୋଗୁଁ କପରି ଏକ ଗୃଧ୍ର (ଶାଗୁଣା)ର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା, ସେ କଥା ମନେରଖ ।” କିନ୍ତୁ ହରିଣ ଶୃଗାଳର କପଟ ପ୍ରେମ ଜାଲରେ ପଡ଼ି କାଉର ଚେତାବନୀକୁ ଆଡ଼େଇ ଦେଲା ।
ଦିନେ ଶୃଗାଳଟି ହରିଣକୁ ଏକାନ୍ତରେ ପାଇ କହିଲା, “ବନ୍ଧୁ! ବଣ ସୀମାରେ ଏକ ସବୁଜ ଶସ୍ୟ କ୍ଷେତ ଅଛି, ସେଠାରେ ତୁମ ଖାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରଚୁର ଘାସ ଓ ଫସଲ ଅଛି । ଚାଲ ତୁମକୁ ଦେଖାଇଦେବି ।” ହରିଣ ତାର କଥାରେ ଆସି ସେହି କ୍ଷେତକୁ ଗଲା ଏବଂ ସବୁଦିନ ଯାଇ ଫସଲ ଖାଇବାକୁ ଲାଗିଲା ।
ନିଜ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ଦେଖି କ୍ଷେତର ମାଲିକ ରାଗିଯାଇ ଦିନେ ସେଠାରେ ଏକ ଶକ୍ତ ଜାଲ ବିଛାଇ ଦେଲା । ସେହିଦିନ ହରିଣଟି ଆସି ସେହି ଜାଲରେ ଛନ୍ଦି ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲା । ସେ ବହୁତ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ମଧ୍ୟ ମୁକୁଳି ପାରିଲା ନାହିଁ । କିଛି ସମୟ ପରେ ଦୁଷ୍ଟ ଶୃଗାଳ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲା । ହରିଣକୁ ଜାଲରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖି ସେ ମନେ ମନେ ଖୁବ୍ ଖୁସି ହେଲା । ସେ ଭାବିଲା, “କ୍ଷେତ ମାଲିକ ହରିଣକୁ ମାରିବା ପରେ ଯେଉଁ ମାଂସ ଫୋପାଡ଼ି ଦେବ, ସେତିକି ମୋ ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ହେବ ।”
ହରିଣ ଶୃଗାଳକୁ ଦେଖି କହିଲା, “ବନ୍ଧୁ! ବିପଦ ବେଳେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ମିତ୍ରର ପରିଚୟ ମିଳେ । ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ତୁମ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାନ୍ତରେ ଏହି ଜାଲଟିକୁ କାଟି ମୋତେ ରକ୍ଷା କର ।” କିନ୍ତୁ ପ୍ରତାରକ ଶୃଗାଳ ବାହାନା କରି କହିଲା, “ମିତ୍ର! ଆଜି ପବିତ୍ର ରବିବାର । ଏହି ଜାଲଟି ପଶୁର ଚମଡ଼ା ବା ତନ୍ତୁରେ ତିଆରି ହୋଇଛି । ଆଜି ଦିନରେ ମୁଁ ଏହାକୁ କେମିତି ଦାନ୍ତରେ କାଟିବି? ତୁମେ ମନ ଦୁଃଖ କରନାହିଁ, କାଲି ସକାଳେ ଆସି ମୁଁ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରିଦେବି ।” ଏହା କହି ସେ ହରିଣର ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ପାଖରେ ଥିବା ଏକ ବୁଦା ପଛରେ ଲୁଚି ରହିଲା ।
ସନ୍ଧ୍ୟା ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ହରିଣ ଘରକୁ ନଫେରିବାରୁ କାଉ ତାକୁ ଖୋଜି ଖୋଜି ସେହି କ୍ଷେତ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଲା ଏବଂ ହରିଣକୁ ଜାଲବଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖିଲା । ହରିଣ କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି କହିଲା, “ବନ୍ଧୁ! ତୁମ ହିତ କଥା ନଶୁଣିବାର ଫଳ ମୋତେ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି । ସେହି ଦୁଷ୍ଟ ଶୃଗାଳ ମୋତେ ଠକି ଦେଇ ଏଇଠି କେଉଁଠି ଲୁଚିଛି ।”
କାଉ କହିଲା, “ବନ୍ଧୁ, ବ୍ୟସ୍ତ ହୁଅନାହିଁ । ମୋ ପାଖରେ ଜାଲ କାଟିବାକୁ ଶକ୍ତି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏକ ଉପାୟ ଅଛି । କ୍ଷେତ ମାଲିକ ଆସୁଥିବାର ଦେଖିଲେ ମୁଁ ରାବିବି । ତୁମେ ନିଜ ପେଟକୁ ଫୁଲାଇ, ଗୋଡ଼କୁ ଶକ୍ତ କରି ମରିଯାଇଥିବା ପରି ଅଭିନୟ କରି ପଡ଼ିରହିବ । ଯେତେବେଳେ ମାଲିକ ଜାଲ ଖୋଲିଦେବ, ମୁଁ ପୁଣି ରାବିବି ଏବଂ ତୁମେ ତୁରନ୍ତ ଦୌଡ଼ି ପଳାଇବ ।”
ସକାଳୁ କ୍ଷେତ ମାଲିକ ହାତରେ ଏକ ଶକ୍ତ ବାଡ଼ି ଧରି ଆସିଲା ।
ରିଣକୁ ମରି ପଡ଼ିଥିବାର ଦେଖି ସେ ଭାବିଲା ହରିଣଟି ବୋଧହୁଏ ନିଜେ ମରିଯାଇଛି । ସେ ଜାଲଟିକୁ ହରିଣ ଉପରୁ ବାହାର କରି ଗୋଟାଇବାକୁ ଲାଗିଲା । ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଗଛ ଉପରୁ କାଉ ଜୋରରେ ରାବି ଉଠିଲା । ସଙ୍କେତ ପାଇ ହରିଣ ଝଟକାରେ ଉଠି ପ୍ରାଣ ବିକଳରେ ଦୌଡ଼ି ପଳାଇଲା । କ୍ଷେତ ମାଲିକ ହଠାତ ଏହା ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ରାଗରେ ନିଜ ହାତର ଲାଠିଟିକୁ ସମସ୍ତ ବଳ ଲଗାଇ ହରିଣ ଆଡ଼କୁ ଫୋପାଡ଼ିଲା ।
କିନ୍ତୁ ହରିଣଟି ବେଗରେ ପଳାଇଯାଇଥିବାରୁ, ସେହି ଶକ୍ତ ଲାଠିଟି ଯାଇ ସେହି ବୁଦା ଭିତରେ ବାଜିଲା ଯେଉଁଠି ଦୁଷ୍ଟ ଶୃଗାଳଟି ଲୁଚି ରହିଥିଲା । ଲାଠିର ଶକ୍ତ ମାଡ଼ରେ ସେହି ସ୍ୱାର୍ଥପର ଶୃଗାଳର ପ୍ରାଣବାୟୁ ଉଡ଼ିଗଲା ।
ନୀତିଶିକ୍ଷା: ଦୁଷ୍ଟ ଓ ସ୍ୱାର୍ଥପର ଲୋକଙ୍କ କଥାରେ ପଡ଼ି ନିଜର ପ୍ରକୃତ ହିତୈଷୀ ବନ୍ଧୁଙ୍କୁ କେବେ ହେଲେ ଅବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ । କୁକର୍ମର ଫଳ ବିଲୁଆ ପରି ନିଶ୍ଚିତ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େ ।
