In this captivating classic tale from the Betal Pachisi, King Vikramaditya is challenged by the vampire Betal with a complex riddle of love, duty, and justice. The story revolves around Malati, a beautiful Brahmin girl who tragically dies from a snake bite before her marriage. Heartbroken, her three suitors choose different paths: one preserves her bones, the second guards her ashes in a cemetery hut, and the third wanders and discovers a magical resurrection spell. When Malati is brought back to life by the spell, a fierce dispute arises over who has the rightful claim to marry her. King Vikram’s brilliant judgment reveals the true essence of a husband, combining ancient wisdom with a timeless moral lesson for readers of all ages.
ବିକ୍ରମ ବେତାଳ କାହାଣୀ – ୨ | ପ୍ରକୃତ ସ୍ୱାମୀ କିଏ? (ବେତାଳ ପଞ୍ଚବିଂଶତି – ଦ୍ୱିତୀୟ କାହାଣୀ)
ଘନ ଅନ୍ଧକାର ରାତି। ଚାରିଆଡ଼େ ଶୂନଶାନ। ମଶାଣିର ଭୟଙ୍କର ପରିବେଶ ଭିତରେ ବୀର ମହାରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିଲେ। ସେ ସେହି ଗଛ ପାଖକୁ ଗଲେ, ବେତାଳକୁ ନିଜ କାନ୍ଧରେ ପକାଇଲେ ଏବଂ ଚୁପ୍ଚାପ୍ ଚାଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସେତିକିବେଳେ ବେତାଳ ହସିଉଠି କହିଲା, “ମହାରାଜା ବିକ୍ରମ! ତୁମର ଏହି ସାହସ ଦେଖି ମୁଁ ବହୁତ ଖୁସି। ରାସ୍ତାର କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ ଏକ ମଜାଦାର ଗପ ଶୁଣାଉଛି। କିନ୍ତୁ ମନେରଖ, ଯଦି ତୁମେ ଜାଣିଶୁଣି ମୋ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ନ ଦେବ, ତେବେ ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ଖଣ୍ଡ ହୋଇଯିବ। ଆଉ ଯଦି ତୁମେ ପାଟି ଖୋଲିବ, ତେବେ ମୁଁ ଉଡ଼ିଯାଇ ପୁଣି ସେହି ଗଛରେ ଝୁଲିବି।”
ଏତିକି କହି ବେତାଳ ତାର ଦ୍ୱିତୀୟ କାହାଣୀ ଆରମ୍ଭ କଲା…
ମାଳତୀର ବିବାହ ଚିନ୍ତା
ଯମୁନା ନଦୀ କୂଳରେ ‘ଧର୍ମସ୍ଥାନ’ ନାମକ ଏକ ସୁନ୍ଦର ସହର ଥିଲା। ସେଠାରେ ଗଣାଧିପ ନାମକ ଜଣେ ଦୟାଳୁ ରାଜା ରାଜତ୍ୱ କରୁଥିଲେ। ସେହି ସହରରେ କେଶବ ନାମକ ଜଣେ ଗରିବ କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ରହୁଥିଲେ। ସେ ସେହି ନଦୀ କୂଳରେ ଦିନରାତି ଜପ-ତପ କରୁଥିଲେ।
କେଶବଙ୍କର ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦରୀ କନ୍ୟା ଥିଲା, ଯାହାର ନାମ ଥିଲା ମାଳତୀ। ମାଳତୀ ଯେତେବେଳେ ବିବାହ ଯୋଗ୍ୟ ହେଲା, ତାଙ୍କ ପରିବାର ଲୋକେ ତା’ ପାଇଁ ବର ଖୋଜିବାକୁ ଚିନ୍ତା କଲେ।
ଦିନକର କଥା, ବ୍ରାହ୍ମଣ କେଶବ ଜଣେ ଯଜମାନଙ୍କ ଘରକୁ ବିବାହ ଭୋଜି ପାଇଁ ଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ପାଠ ପଢ଼ିବାକୁ ବାହାରକୁ ଯାଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଜଣେ ସୁଗୁଣୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯୁବକ ସେମାନଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଲା। ମାଳତୀର ମାଆ ସେହି ଯୁବକର ରୂପ ଓ ଗୁଣ ଦେଖି ଏତେ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇଗଲେ ଯେ, ସେ ତାଙ୍କୁ କହିଦେଲେ, “ମୁଁ ମୋ ଝିଅକୁ ତୁମ ସହିତ ବିବାହ କରାଇବି।”
କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟର ଖେଳ ଦେଖ! ସେପଟେ ଝିଅର ବାପା (କେଶବ)ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଏକ ଭଲ ଯୁବକ ମିଳିଗଲା ଏବଂ ସେ ମଧ୍ୟ ତାକୁ ମାଳତୀ ସହ ବିବାହ ଦେବାକୁ କଥା ଦେଇଦେଲେ। ଅପରପକ୍ଷରେ, ମାଳତୀର ଭାଇ ଯେଉଁଠି ପଢ଼ୁଥିଲା, ସେଠାରେ ସେ ତାର ଏକ ସାଙ୍ଗକୁ ନିଜ ଭଉଣୀର ସ୍ୱାମୀ କରିବ ବୋଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ଆସିଲା।
ଏକ କନ୍ୟା, ତିନି ବର ଏବଂ ଏକ ଦୁର୍ଘଟଣା
କିଛି ଦିନ ପରେ ଯେତେବେଳେ ବାପା ଓ ପୁଅ ଘରକୁ ଫେରିଲେ, ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଯେ ଘରେ ପୂର୍ବରୁ ଆଉ ଜଣେ ଯୁବକ ବସିଛି। ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ତିନି ଜଣ ବର ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ! ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏବଂ ପୁଅ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ ଯେ ଝିଅକୁ କାହା ସହିତ ବିବାହ ଦେବେ?
ଏହି ସମୟରେ ଏକ ବଡ଼ ବିପଦ ମାଡ଼ିଆସିଲା। ହଠାତ୍ ଏକ ବିଷାକ୍ତ ସାପ ମାଳତୀକୁ କାଟିଦେଲା ଏବଂ କିଛି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ମାଳତୀର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଗଲା। ଘରେ କାନ୍ଦବୋବାଳି ପଡ଼ିଗଲା। ବାପା, ଭାଇ ଏବଂ ସେହି ତିନି ଯୁବକ ବହୁତ ଦୌଡ଼ାଦୌଡ଼ି କଲେ, ବେଦ୍ୟ ଏବଂ ଗୁଣିଆମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଲାଭ ହେଲାନାହିଁ।
ଶେଷରେ ଦୁଃଖୀ ମନରେ ସେମାନେ ମାଳତୀର ଶବକୁ ଶ୍ମଶାନକୁ ନେଇଗଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ତାର ଦାହ ସଂସ୍କାର କଲେ।
ସେହି ତିନି ପ୍ରେମିକ ଯୁବକ ମାଳତୀକୁ ଏତେ ଭଲ ପାଉଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ ଘରକୁ ଫେରିଲେ ନାହିଁ:
- ପ୍ରଥମ ଯୁବକ: ମାଳତୀର କିଛି ଅସ୍ଥି (ହାଡ଼) ସଂଗ୍ରହ କଲା ଏବଂ ଜଣେ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ହୋଇ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲିଗଲା।
- ଦ୍ୱିତୀୟ ଯୁବକ: ମାଳତୀର ଚିତାଭସ୍ମକୁ (ପାଉଁଶ) ଏକ ପୋଟଳିରେ ବାନ୍ଧି ସେହି ଶ୍ମଶାନରେ କୁଡ଼ିଆଟିଏ ତିଆରି କରି ରହିଲା।
- ତୃତୀୟ ଯୁବକ: ଜଣେ ଯୋଗୀ ବେଶରେ ଦେଶ-ବିଦେଶ ଭ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ସଞ୍ଜୀବନୀ ବିଦ୍ୟାର ରହସ୍ୟ
ଦିନକର କଥା, ସେହି ତୃତୀୟ ଯୁବକଟି ବୁଲୁ ବୁଲୁ ଏକ ଅଜଣା ସହରରେ ପହଞ୍ଚିଲା। ସେଠାରେ ସେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କ ଘରେ ଅତିଥି ହୋଇ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ବସିଲା। ସେତିକିବେଳେ ସେହି ଘରର ଏକ ଛୋଟ ପିଲା ମାଆର ଶାଢ଼ି କାନି ଧରି ଜିଦ୍ କଲା। ମାଆ ଜଣକ ବହୁତ ଚେଷ୍ଟା କଲେ ବି ପିଲାଟି କାନି ଛାଡ଼ିଲାନି।
ରାଗରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଜଣକ ନିଜ ପୁଅକୁ ଉଠାଇ ଜଳନ୍ତା ଚୁଲି ଭିତରକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ। ପିଲାଟି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଜଳି ପାଉଁଶ ହୋଇଗଲା। ଏହା ଦେଖି ଯୋଗୀ ଯୁବକ ଜଣକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ ଭୋଜନ ନକରି ଠିଆ ହୋଇଗଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଯେଉଁ ଘରେ ଏଭଳି ରାକ୍ଷସୀ ଥାଏ, ମୁଁ ସେଠାରେ ଅନ୍ନ ଗ୍ରହଣ କରିବି ନାହିଁ।”
ଏହା ଶୁଣି ସେହି ଘରର ମାଲିକ (ବ୍ରାହ୍ମଣ) ଭିତରକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଏକ ଚମତ୍କାରୀ ‘ସଞ୍ଜୀବନୀ ବିଦ୍ୟା’ ବହି ନେଇ ଆସିଲେ। ସେ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ମାତ୍ରେ ସେହି ଜଳିଯାଇଥିବା ପିଲାଟି ପୁଣି ଜୀବିତ ହୋଇ ହସିବାକୁ ଲାଗିଲା।
ଯୋଗୀ ଯୁବକ ଜଣକ ଏହା ଦେଖି ଭାବିଲେ, “ଯଦି ଏହି ବହିଟି ମୋତେ ମିଳିଯାନ୍ତା, ତେବେ ମୁଁ ମୋର ପ୍ରିୟା ମାଳତୀକୁ ପୁଣି ବଞ୍ଚାଇ ପାରନ୍ତି।” ସେ ସେଦିନ ରାତିରେ ସେହି ଘରେ ଶୋଇଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତେ ଶୋଇପଡ଼ିବା ପରେ ଚୁପଚାପ୍ ସେହି ସଞ୍ଜୀବନୀ ବହିଟିକୁ ଚୋରି କରି ପଳାଇଲେ।
ମାଳତୀର ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଏବଂ ବିବାଦ
ଯୁବକ ଜଣକ ସେହି ବହିଟିକୁ ଧରି ସିଧା ମାଳତୀର ଶ୍ମଶାନରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ ବାକି ଦୁଇଜଣ ଯୁବକ ମଧ୍ୟ ମାଳତୀର କୁଡ଼ିଆ ପାଖରେ ବସି ରହିଛନ୍ତି। ସେ ସେମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୁଁ ମୃତ ମାଳତୀକୁ ବଞ୍ଚାଇ ପାରିବି!”
ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଜଣେ ଯୁବକ ମାଳତୀର ଅସ୍ଥି ଆଣିଲା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣକ ତାର ଚିତାଭସ୍ମକୁ ସଜାଇ ରଖିଲା। ତୃତୀୟ ଯୁବକ ଜଣକ ସଞ୍ଜୀବନୀ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବା ମାତ୍ରେ ଚମତ୍କାର ହେଲା! ମାଳତୀ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଆହୁରି ସୁନ୍ଦର ହୋଇ ଜୀବିତ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲା।
ଏବେ ସେହି ତିନିଜଣ ଯୁବକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଝଗଡ଼ା ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
- ପ୍ରଥମ ଜଣକ କହିଲା, “ମୋ ପାଖରେ ଏହାର ହାଡ଼ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲା, ତେଣୁ ଏହା ମୋର ପତ୍ନୀ।”
- ଦ୍ୱିତୀୟ ଜଣକ କହିଲା, “ମୁଁ ଏହାର ପାଉଁଶକୁ ସାଇତି ରଖି କୁଡ଼ିଆରେ ଦିନ କାଟିଛି, ତେଣୁ ଏହା ମୋର।”
- ତୃତୀୟ ଜଣକ କହିଲା, “ମୋ ମନ୍ତ୍ର ବଳରେ ହିଁ ଏହା ଜୀବନ ପାଇଛି, ତେଣୁ ଏହା କେବଳ ମୋର ପତ୍ନୀ ହେବ।”
ବେତାଳର ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ବିକ୍ରମଙ୍କ ନ୍ୟାୟ
ଏତିକି କହି ବେତାଳ ଅଟକିଗଲା ଏବଂ କହିଲା, “ହେ ରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ! ଏବେ ତୁମେ ନ୍ୟାୟ କର। ମାଳତୀ ପ୍ରକୃତରେ କାହାର ପତ୍ନୀ ହେବା ଉଚିତ୍? ମନେରଖ, ଯଦି ଉତ୍ତର ଜାଣି ମଧ୍ୟ ନ କହିବ, ତେବେ ତୁମ ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଯିବ।”
ମହାରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ କିଛି ସମୟ ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ:
“ଯେଉଁ ଯୁବକଟି ଚିତାଭସ୍ମକୁ ଧରି ଶ୍ମଶାନରେ କୁଡ଼ିଆ ବନାଇ ରହିଥିଲା, ମାଳତୀ କେବଳ ତାର ହିଁ ପତ୍ନୀ ହେବ।”
ବେତାଳ ପଚାରିଲା, “କାହିଁକି ମହାରାଜା?”
ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଯେଉଁ ଯୁବକ ମାଳତୀର ଅସ୍ଥିକୁ ସାଇତି ରଖିଥିଲା, ସେ ଜଣେ ପୁତ୍ର ଭଳି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କଲା। ଯେଉଁ ଯୁବକ ନିଜ ବିଦ୍ୟା ବଳରେ ତାକୁ ଜୀବନ ଦାନ ଦେଲା, ସେ ତାର ପିତା (ବାପା) ସମାନ ହେଲା। କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଯୁବକ ସବୁକିଛି ହରାଇ ମଧ୍ୟ ତାର ଚିତାଭସ୍ମକୁ ନିଜର ଭାବି ଶ୍ମଶାନରେ ଦିନ କାଟିଲା, ସେ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ପ୍ରେମୀ ଏବଂ ସ୍ୱାମୀ ହେବାର ଯୋଗ୍ୟ।”
ରାଜା ବିକ୍ରମଙ୍କର ଏହି ସଠିକ୍ ନ୍ୟାୟ ଶୁଣି ବେତାଳ ଜୋରରେ ହସିଉଠିଲା ଏବଂ କହିଲା, “ମହାରାଜା, ତୁମେ ପାଟି ଖୋଲିଲ, ତେଣୁ ମୁଁ ଚାଲିଲି।” ଏତିକି କହି ବେତାଳ ବିକ୍ରମଙ୍କ କାନ୍ଧରୁ ଉଡ଼ିଯାଇ ପୁଣି ସେହି ଗଛ ଡାଳରେ ଝୁଲିପଡ଼ିଲା।
ଧୀରସ୍ଥିର ହୋଇ ରାଜା ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ପୁଣିଥରେ ନିଜ ଖଣ୍ଡା ଧରି ବେତାଳକୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଗଛ ଆଡ଼କୁ ଚାଲିବାକୁ ଲାଗିଲେ…
